Café Royal gebruikt cookies om u een optimale service te kunnen bieden. Door gebruik te maken van deze website gaat u akkoord met het gebruik van cookies.

Overzicht

Consumptie

Koffiezetten in Azië, Midden-Amerika en co.

De veelzijdige koffiespecialiteiten in de koffiegordel

Internationale koffiespecialiteiten: dat zijn er veel meer dan alleen de roemruchte “kattenkoffie” kopi luwak. Landen als Costa Rica, Ethiopië of Vietnam hebben namelijk al eeuwenlang indrukwekkende koffieculturen. We nemen je mee op reis.

coffeespecialities_final_00

Midden-Europa staat bekend om zijn koffiecultuur en de bijbehorende specialiteiten, zoals café crème, café au lait en niet in de laatste plaats espresso. Maar uiteraard wordt koffie ook buiten de westerse koffiehuizen gedronken – op vaak ongebruikelijke manieren. We laten de koffieverwerkende landen achter ons en nemen een kijkje in de gebieden waar het “bruine goud” vandaan komt: Midden-Amerika, Zuidoost-Azië en Oost-Afrika. Daar ontdekten we koffietradities die met de onze weinig van doen hebben. En die de vraag oproepen: “Waar draait het eigenlijk om bij het koffiedrinken?”.

Costa Rica en Vietnam: een koffiefilter met traditie

Al generaties lang loopt de koffie in Costa Rica door een wat boers aandoend apparaat met de naam chorreador – een houten constructie met een stoffen zeefje dat om een ring gespannen is. De naam is afgeleid van het Spaanse werkwoord chorrear, dat zoveel betekent als doorlopen. Deze techniek doet denken aan de westerse klassieker: zodra de gewenste hoeveelheid gemalen koffie in het stoffen zeefje ligt, wordt hieraan langzaam kokend water toegevoegd. De opgegoten koffie komt vers gezet terecht in een beker onder het zeefje. Voor de Costa Ricanen is dit de beste manier om koffie te zetten: snel en met een voortreffelijke smaak.

coffeespecialities_final_01

Zo’n 17.000 kilometer verderop, in Vietnam, druppelt de koffie ook door een filter in het kopje. Die wordt daar phin genoemd: geen zeefje van stof, maar een ronde roestvrijstalen houder. In tegenstelling tot zijn broertje uit Costa Rica heeft de phin geen extra stellage nodig, maar staat hij als een soort deksel boven op het kopje. De door de Franse kolonisator in Vietnam geïntroduceerde ca phe is donker en sterk en wordt van oudsher geserveerd met gecondenseerde melk. Deze gesuikerde melk was destijds gemakkelijker verkrijgbaar dan verse melk. Intussen is de klassieke ca phe zijn eigen leven gaan leiden en kom je hem soms zelfs tegen met yoghurt, ei of in een smoothie.

coffeespecialities_final_02

Ethiopië en Colombia: koffie is maar bijzaak

Onze reis voert ons verder naar Ethiopië, de bakermat van de koffie. De Ethiopiërs schenken aan koffie dan ook veel aandacht. Drie keer per dag wordt hij gezet tijdens een uitvoerig ceremonieel. Naast een kniehoge, kunstig versierde tafel bevindt zich de stookplaats. Gedurende dertig minuten roostert de vrouw die de ceremonie leidt ruwe koffiebonen, net zo lang tot er olie vrijkomt. Na het fijnmalen in een vijzel gaat de koffie in een jebena, een zwarte kan. Daarin wordt hij drie keer aan de kook gebracht en vervolgens met veel suiker door het jongste kind geserveerd aan de oudste aanwezige. Daarna zijn familie, vrienden en buren aan de beurt. Er doen altijd veel mensen mee, want koffiedrinken is in dorpen in Ethiopië een belangrijke sociale gebeurtenis. Voor gespreksstof zorgen de politiek, het leven en natuurlijk de laatste roddels. Kortom: het draait minder om het leegdrinken van de kopjes dan om het samenzijn. De uitdrukking “buna dabo naw”, “koffie is ons brood” in het Nederlands, vat dit mooi samen. Mocht je ooit nog eens in de gelegenheid zijn om iets dergelijks bij te wonen, onthoud dan het volgende: drink minimaal drie rondes koffie mee, namelijk de abol, de tona en de baraka. Anders stel je de gastheer danig teleur.

coffeespecialities_final_03

Vanuit Afrika gaan we naar Colombia – met 14.500 zakken koffie na Brazilië en Vietnam het op twee na grootste productieland. Net als in het verre Afrika reduceren de Colombianen hun koffie niet uitsluitend tot zijn cafeïne. Ook hier is het niet zozeer een genotmiddel, maar is het eerder aanleiding voor een sociale gebeurtenis met vrienden. Toegegeven: dat zou ook kunnen komen doordat men aan de smaak van de tinto, zoals hij hier genoemd wordt, moet wennen. Het traditioneel sterke, zwarte bakje doet qua uiterlijk denken aan de Italiaanse espresso. Overigens blijft het daar wel bij voor wat betreft de overeenkomsten. En wel hierom: de Colombiaanse koffiebonen, die wereldwijd tot de hoogwaardigste worden gerekend, verlaten na de oogst nagenoeg volledig het land. De plaatselijke bevolking drinkt wat overblijft: bonen van lagere kwaliteit. Die branden de Colombianen totdat ze bijna verbrand zijn. Het resultaat is een inktachtig brouwsel, dat in Colombia overal op straat met veel suiker uit thermoskannen wordt geserveerd. Ook al is de aanduiding “koffie” niet per se van toepassing op de tinto: de mensen daar houden ervan. Ze bieden iedereen die hun pad kruist een tinto aan. Uit gastvrijheid.

coffeespecialities_final_04

Spanje en de Arabische wereld: waar koffie kleur bekent

Wie denkt dat er alleen op tienduizenden kilometers van onze lengtegraad bijzondere koffie wordt gedronken heeft het mis. Want veel dichter bij huis is de torrefacto nauwelijks weg te denken. Wie de bonen voor deze typische Spaanse koffie met de gangbare mate van branden vergelijkt, moet concluderen dat ze nog net iets donkerder zijn dan de Europese norm. Om niet te zeggen pikzwart. Deze ongebruikelijk donkere kleur is het gevolg van een niet minder ongebruikelijk brandproces van de ruwe koffie met ongeveer twintig procent suiker. Als met een laagje karamel worden de bonen tijdens het branden door de suiker omhuld. Door deze bescherming zijn ze bijzonder lang bestand tegen de hitte. Deze manier van koffiebranden is ook gebruikelijk in Frankrijk, Portugal, Costa Rica en Argentinië. Voor een typische torrefacto worden de donkere bonen gemengd tot een blend – 20 tot 30 procent pikzwarte bonen in combinatie met 80 tot 70 procent “gewone” bonen. De koffie die zo ontstaat is sterk en smaakt bitter. Daarom wordt ook die met veel suiker gedronken. Suiker tegen de suiker dus. Dat lijkt elkaar tegen te spreken, maar is in Spanje heel normaal.

Tot slot gaan we nog even naar de Arabische landen. Dat koffie licht en donker kan worden gebrand is inmiddels bekend. Maar dat hij er in het kopje bijna gelig uitziet is nieuw voor ons. Qahwa heet de koffie die in de Arabische wereld wordt geserveerd en die oorspronkelijk afkomstig is van de bedoeïenen. De bonen voor deze koffie worden extreem licht gebrand. Al aan de gemalen bonen kun je zien dat de koffie die hiermee wordt gezet bij lange na niet zo bruin is als wij dat gewend zijn. Het lichte poeder wordt in een kan met heet water aan de kook gebracht. Hieraan worden nog hele of gemalen kardemompeulen toegevoegd, waardoor de gelige tint van de qahwa na het zetten eens te meer wordt benadrukt. In de regel wordt deze koffie na het koken en trekken ingeschonken en voor de afwisseling nu eens gedronken zonder suiker – maar in plaats daarvan geserveerd met rijkelijk zoete dadels.

coffeespecialities_final_05

Met één druk op de knop naar Guatemala en co.

Maar hoe kun je al deze internationale koffiespecialiteiten, waarmee wij je hebben laten kennismaken, nu zelf proeven? We hebben niet de moeite genomen om een koffiebar te vinden die zowel chorreado, tinto als qahwa op de kaart heeft staan. Dat dat een “mission impossible” was werd ons al snel duidelijk. Maar ook al staat er toevallig een of andere exotische koffiesoort op het krijtbord bij jou in de buurt, het is eigenlijk toch beter om deze specialiteiten juist daar te proberen waar ze vandaan komen. Zo is er in Vietnam een echte koffiestraat, Triệu Việt Vương. Deze aaneenschakeling van talloze cafés en bars is echt een aanrader. En mocht zo’n reisje nou net niet in je agenda of binnen je budget passen: onze vier exclusieve Single Origins India, Guatemala, Ethiopia en Colombia zijn een uitstekende remedie tegen elk verlangen naar verre oorden.

Single Origin Ethiopia