Café Royal gebruikt cookies om u een optimale service te kunnen bieden. Door gebruik te maken van deze website gaat u akkoord met het gebruik van cookies.

Koffieplantages

Koffie groeit overal – in de zon, in het bos en op de schrijftafel.

Op de pagina over koffielanden las u al waar onze koffie vandaan komt. Maar hoe groeit koffie nu precies? Tegenwoordig zijn er verschillende soorten plantages die we hier aan u voorstellen – en u ervaart eindelijk of u zelf ook thuis koffie kunt verbouwen.

plantations-01

Kunt u zo zeggen hoe meloenen, stervruchten of mango’s groeien? Wij ook niet. Maar over koffieteelt kunt u ons alles vragen. Wist u bijvoorbeeld dat er in meer dan 85 landen koffie wordt verbouwd? En wist u dat koffie een kieskeurig plantje is? Het groeit het liefst in de tropen en geeft de beste bessen als het samenspel van licht, schaduw, vochtigheid en warmte optimaal is.

Maar wat is koffie nu precies?

Koffie is een plant en geen boon. De loot groeit na verloop van tijd uit tot een behoorlijke boom die na vier of vijf jaar de eerste vruchten produceert. Uit de pitjes in de koffiebessen ontstaan uiteindelijk de koffiebonen zoals wij die kennen. Koffiebomen lijken vaak meer op struiken, omdat ze flink worden gesnoeid voor een rijkere oogst – hierdoor verliezen ze iets van hun weelderigheid. Koffie, zoveel soorten, zoveel smaken.

De koffieplant is niet één plant, maar een geslacht van planten die elk hun eigen soort bonen produceren. De bekendste koffiesoorten zijn arabica en robusta (coffea canephora). Zij vormen 99% van de wereldkoffie, maar worden natuurlijk niet op één en dezelfde manier verbouwd.

Tuinteelt: “welcome to the wild, wild east”

Koffie groeit nog maar op een paar plekken echt “in het wild”. Tegenwoordig is het verbouwen van koffie in tuinen of op kleine plantages de meest “natuurlijke” manier van telen. Ethiopië is eigenlijk het enige land waar koffie nog in het wild groeit. Het Oost-Afrikaanse land wordt niet voor niets de bakermat van de koffie genoemd. De koffieplanten groeien er direct in het bos of in kleine tuinen, waar ze prima gedijen.

plantations-02

Plagen hebben hier vrijwel geen kans. Door de rijke flora en fauna kan de natuurlijke kringloop van het leven ongestoord zijn werk doen. Er is echter één nadeel: de oogst blijft beperkt, omdat de bomen nauwelijks worden gesnoeid en maar op kleine schaal worden bemest. Mengteelt is voor boeren vaak een uitkomst. Met het verbouwen van vruchten vergroten ze hun opbrengst.

Schaduwteelt: voor koffieplanten die niet van zon houden

Arabicaplanten kunnen niet zo goed tegen de zon als de “robuustere” canephora. Daarom worden ze in de meeste landen tussen schaduwbomen geplant. Dit zijn meestal avocadobomen, bananenbomen of de voor Costa Rica typische poro’s.

Ze beschermen de arabicaplanten tegen de zon en voorkomen bodemerosie. De bladeren dienen als natuurlijke mest. Een nadeel van de schaduw is dat de planten langzamer groeien. De omvang van de oogst is daarom ook bij deze teeltvorm gering. De langzame groei is echter ook een teken van kwaliteit. De bessen worden hierdoor lekker zoet van smaak en daar profiteert de pit weer van.

plantations-03

Zonneteelt: warmte heeft ook zijn schaduwkanten

Zonneteelt werkt precies andersom: door het directe zonlicht groeien de bessen bijzonder snel – een rijke oogst is gegarandeerd. Een ander voordeel is dat de plantages dicht kunnen worden beplant, omdat er geen schaduwbomen zijn.

Deze vorm van monocultuur heeft echter ook zijn schaduwkanten: door de geringe biodiversiteit hebben de planten meer last van insecten en moeten ze bemest worden. Monocultuur bevordert bovendien bodemerosie. Daarom wordt deze teeltvorm hoofdzakelijk toegepast bij canephoraplanten en sommige nieuwe kruisingen van arabicaplanten met andere soorten.

Terrasteelt: botox voor koffiebomen

Bij terrasteelt wordt een aparte techniek toegepast. De terrassen doen denken aan amfitheaters waarin de koffiebomen trapsgewijs worden aangeplant. Het bijzondere aan deze manier van verbouwen is dat de bomen om de drie jaar worden gesnoeid.

Hierdoor duurt het weliswaar even voor de nieuwe oogst geplukt kan worden, maar deze is wel veel rijker. Voor de planten werkt het snoeien als een verjongingskuur! Ze bloeien veel uitbundiger en dat is weer goed voor de productie van koffiebessen.

plantations-04

Thuisteelt: haal Afrika in huis

Om zelf koffie te verbouwen, hoeft u geen terrassen aan te leggen of avocadobomen te planten. En het is ook niet nodig om naar Brazilië te verhuizen. Laat de zaden lekker gedijen in een omgeving met de juiste temperatuur en luchtvochtigheid. Geef ze regelmatig water en zorg dat ze voldoende licht krijgen. Na verloop van tijd kunt u uw eigen koffie oogsten. De truc is om de koffieplant het gevoel te geven dat uw huis in de tropen ligt.

Met onze teeltexperimenten in Zwitserland hebben we bewezen dat dit helemaal niet zo moeilijk is. We hoeven nu alleen nog maar een paar jaar te wachten tot de eerste koffiebessen aan ons kantoorplantje groeien. Wij hebben geduld. In de tussentijd drinken we Café Royal.